Van reïntegratie naar employability

In aanloop naar de Tweede-Kamer-verkiezingen werden we overspoeld met juichverhalen over een aantrekkende economie en in het verlengde daarvan een aantrekkende arbeidsmarkt (hierover binnenkort meer). Een goede zaak uiteraard, zeker aangezien de meeste Nederlanders de gevolgen van de crisis nog dagelijks in hun portemonnee voelen. Het kabinet Rutte III sorteert inmiddels stevig voor op het herstel van uw koopkracht. Diverse maatregelen lijken er voor te zorgen dat uw toegenomen koopkracht de financiële huishouding van de Staat der Nederlanden en/of de Europese Unie op orde gaat brengen. Met name de energiebelasting, toename van de kosten van de zorg en de verhoging van de lage BTW merkt u direct in uw huishoudbudget. Na het zuur van Balkenende kregen we dus het bitterzuur van Rutte I en II. De marketingmachine Rutte III probeert u nu zoetzuur te verkopen met een pH-waarde 2. In de chemie staat deze pH-waarde ongeveer voor de zuurwaarde van uw maagzuur met het verschil dat Rennies deze keer geen remedie bieden. De komende jaren zullen oprispingen vanuit uw slokdarm regelmatig uw mondgevoel verstoren. En het smaakt niet naar zoetzuur.

Op het moment dat economisch herstel optreedt en de vraag naar gekwalificeerd personeel toeneemt, bloeit de creativiteit van de arbeidsbemiddelaars met in hun kielzog de reïntegratiecoaches weer op.  Een stevige lobby is inmiddels begonnen. De arbeidsbemiddelaars gaan drukke tijden tegemoet. De aanvragen voor nieuwe gekwalificeerde medewerkers stromen binnen. Het aantal openstaande vacatures neemt dagelijks toe. Arbeidsbemiddelaars zijn dan ook dagelijks op zoek naar gemotiveerde en gekwalificeerde mensen. Toch is er iets veranderd in de arbeidsmarkt en met name aan aanbodzijde. In de jaren 90 was er sprake van een daadwerkelijk tekort aan mensen en een overschot aan vacatures. Na 2000, de eerste crisis,  draaide de situatie zich om. Een groeiend aanbod van mensen en geen vacatures. En toen kregen we de grote crisis met dank aan de financiële sector, met name de banken. De gevolgen kennen we. Inmiddels komen we uit de crisis en hebben we te maken met een groot aanbod beschikbare mensen en een snel groeiend aantal vacatures. Een ideale situatie zo op het eerste oog.

Als we de media mogen geloven betreft het echter met name openstaande vacatures. Blijkbaar zijn er geen geschikte mensen meer te vinden, hoewel het aanbod hoger dan ooit is. Al die mensen die tijdens de crisisjaren hun werk hebben verloren voldoen ineens niet meer aan de kwalificaties die nu gesteld worden. Vreemd, aangezien de meeste vacatures normaal uitvoerend werk behelst in sectoren waar werkzoekenden van nu in het verleden actief waren, zie onderstaande tabellen (bron; UWV arbeidsmarktprognose 2016-2017).

En dat is waar de reïntegratiesector zichzelf een rol toedicht. De afgelopen periode heeft deze sector alle registers opengetrokken. Via diverse media worden de oplossingen aangedragen; motivatiecursussen (Pauw-rugby), import gekwalificeerd personeel (Randstad), omscholing (Wilthage), bijscholing en nascholing. Wat de sector echter niet vermeld is dat “resultaten uit het verleden, geen garantie voor de toekomst zijn”. En dat is logisch, immers de sector blonk in het verleden niet uit in resultaat. Algemeen mogen we ons afvragen of de resultaten wel opwogen tegen de kosten en of dit in de huidige veranderde arbeidsmarkt opnieuw moet leiden tot een miljardeninvestering in deze sector.

Om tot een nieuwe effectieve aanpak te komen dienen we eerst de veranderende arbeidsmarkt nader te bestuderen. Wat zijn de oorzaken van de mismatch waar we nu mee te maken hebben. Allereerst hebben we te maken met vergrijzing en ontgroening. Dit kan echter niet de hoofdreden zijn, immers we tellen nog steeds 1,6 miljoen werkzoekenden. Wel hebben we te maken met een kennisdrain, het huidige onderwijs is qua niveau niet meer te vergelijken met het onderwijs uit de vorige eeuw. Met name het praktijkonderwijs is hierbij een zorgenkindje. Mocht u twijfelen, bezoek dan eens een ROC bij u in de buurt en verbaas u met name over de retro inrichting van de praktijklokalen. Vervolgens hebben we te maken met een toenemende vraag naar hoger opgeleiden. Werkgevers dienen zich af te vragen of ze niet op zoek zijn naar het schaap met de vijf poten (overgekwalificeerd personeel), terwijl het vaak om eenvoudige banen gaat. Ook hebben we te maken met de gevolgen van de invoering van o.a. de WWZ. Werkgevers doen aan risico-analyses en damage-control en kiezen daardoor vaker voor een flexibele invulling van hun personeelsbestand. Met name de doorbetaling bij ziekte en alle aanverwante verplichtingen spelen hierin een belangrijke rol en staan in geen verhouding tot de rest van de wereld. De belangrijkste reden is echter The race tot the bottom. Arbeid is de grootste kostenpost voor een ondernemer. Goedkope arbeid leidt uiteraard tot een kostenbesparing en een versterking van de concurrentiepositie.

Met dit in het achterhoofd kunnen we langzamerhand gaan toewerken naar oplossingen. Oplossingen die tot doel hebben dat de gevolgen van het economische herstel niet alleen in de zakken van de grootgraaiende neoliberalen verdwijnt, maar ook daadwerkelijk zichtbaar wordt in uw portemonnee. En daarbij is de politiek het eerst aan zet. De kosten voor arbeid dienen te dalen, met andere woorden arbeid dient minder zwaar belast te worden. Dit is slechts te realiseren als we onder ogen durven te zien dat onze te dure en complexe Sociale Zekerheid aan een reset toe is. In de reeks Sociale Zekerheid onder de loep sorteren we hierop voor met de berekeningen van een nieuw stelsel. Onze conclusie is dat we toe moeten werken naar een systeem op basis van NIT (Negative Income Tax). In het verlengde daarvan moet de WWZ zo snel mogelijk teruggedraaid worden. De arbeidsmarkt is toe aan een simplificatie. Basisuitgangspunt moet zijn dat werken loont en terugvallen op een uitkering een vangnet der beschaving is. Alle vormen van gratis personeel dienen per direct te worden afgeschaft. Stop The race to the bottom.

De volgende stap is terug naar een stukje realisme. De arbeidsmarkt is namelijk een dynamisch geheel waar jaarlijks vele verschuivingen plaatsvinden en die nog steeds geen plaats biedt voor iedereen. Dit wil dus niet zeggen dat mensen niet participeren, ze zijn even in between jobs. Werkgevers klagen over te weinig gekwalificeerd personeel. Wel, het is tijd om de eisen bij te stellen en de gevolgen van ons onderwijs onder ogen te zien. Een maatschappij met een arbeidsmarkt met meer dan 40% hoger opgeleiden is een utopie tenzij we nog verder devalueren en afgestudeerden met een MBO 4 alsnog hoger opgeleid gaan noemen. Werkgevers dienen zich ook te realiseren dat pas afgestudeerden niet naadloos aansluiten bij hun behoefte. Het onderwijs kan de snelle veranderingen in het bedrijfsleven niet meer volgen. Het gaat hierbij overigens niet om de theoretische kennis, maar met name om de benodigde investeringen in up to date praktijklokalen. De enige oplossing is samenwerken. En samenwerken kan door een verdere invoering van het Gildesysteem, zeg maar de combinatie van leren en werken. Tijd dus om de oude samenwerkingsverbanden nieuw leven in te blazen. Een mooi voorbeeld hiervan zien we in Makkum, waar een groep samenwerkende bedrijven middenin de crisis een bedrijfsschool begon die inmiddels aan de volgende fase toe is.

Als we de arbeidsmarkt, met name de wetgeving, versimpeld hebben, zodat de doorstroom op gang komt en werkgevers bereid zijn om samen met het onderwijs de aansluiting op de arbeidsmarkt in te vullen komen we bij the missing link, de reïntegratiecoach. We hebben al gesteld dat mensen in between jobs zitten, aangezien er ten eerste niet genoeg werk is voor iedereen en ten tweede de huidige markt vraagt om voortdurende ontwikkeling vanwege de snelle veranderingen op de arbeidsmarkt. Als mensen zich ontwikkelen zullen ze automatisch stappen maken in hun carrière. Deskundigen hebben daar een mooi woord voor bedacht, namelijk employability oftewel loopbaanbegeleiding. Laten we de reïntegratiecoaches van weleer omscholen tot employabilitycoaches. Zij kunnen dan de verbindende schakel vormen tussen werkgever, werknemer, opleidingsfondsen en onderwijs. Het zou overigens wenselijk zijn als dit een wettelijke taak zou worden van de vakbonden, zij zijn immers onafhankelijk. Binnen de sector employabilty dient er ook aandacht te komen voor specialismen. Met name de doelgroepen 50+ en arbeidsgehandicapten vragen een eigen aanpak. De politiek dient overigens de nieuwe regeling waarbij loonkostensubsidie is omgezet naar loondispensatie met als gevolg werken onder het minimumloon zo snel mogelijk terug te draaien.

Is het een droom of zal Rutte III daadwerkelijk inspelen op een nieuwe ‘inclusieve’ economie met een dynamische ‘inclusieve’ arbeidsmarkt, bij voorkeur gebouwd op een stevig fundament Sociale Zekerheid conform NIT? En gaan werkgevers echt samenwerken met het onderwijs onder de bezielde leiding van de nieuwe sector employability? Laten we het hopen, want het huidige systeem werkt verlammend en is vastgelopen.

UWV in het pak genaaid

De pleuris is uitgebroken op de La Guardiaweg in Amsterdam bij het hoofdkantoor van het UWV. De plannen van Rutte3 voor de arbeidsmarkt zorgen voor de nodige onrust. Aanleiding is een interne memo waarin medewerkers wordt medegedeeld dat alle verloven tijdens de maanden juli en augustus worden ingetrokken. Het plannen van vakanties in die periode is ook niet meer mogelijk. Een medewerker die anoniem wenst te blijven is laaiend. “Terwijl de Kamerleden en het kabinet zelf twee maanden op reces gaan en half Nederland in de WW zit moeten wij doorwerken. Ik voorzie grote problemen met de werkdruk, hoe moeten wij gaan controleren of de mensen in de WW niet gewoon twee maanden op een camping staan?” Een leverancier van IT personeel die ook anoniem wenst te blijven wenst het UWV een fijne wedstrijd. “Wij hebben het UWV al medegedeeld dat de IT-ers die ze van ons inhuren in de maanden juli en augustus niet beschikbaar zijn. Hoe het UWV haar dienstverlening zonder externe inhuur vorm gaat geven in de maanden juli en augustus is nog een groot raadsel.

“UWV in het pak genaaid” verder lezen

Gezocht; gezond verstand!

Afgelopen week zijn we geconfronteerd met een onvervalst staaltje hypocrisie. In 2005 dienden Boris van der Ham (D’66) en Niesco Dubbelboer (PvdA) namens hun partijen een wetsvoorstel voor een bindend correctief referendum in. Destijds werd het bindend correctief referendum gezien als een ultieme vorm van democratie, waarbij de bevolking zich kon uitspreken over echt belangrijke thema’s. Maar de tijden zijn veranderd. Onze Haagse elite, zeg maar het Theater van de Lach dat ons land regeert, is tot de conclusie gekomen dat het volk niet de kennis bezit om mee te denken over complexe vraagstukken. Het is al erg genoeg dat er verkiezingen uitgeschreven dienen te worden. Verkiezingen waarmee wij, het domme klootjesvolk, onze ‘slimme’ bewindvoerders opnieuw mandateren om hun eigen belangen om te zetten in beleid. Het bindend correctief referendum werd dan ook verworpen en zal voorlopig niet meer op de agenda komen. De kloof tussen burger en politiek heeft inmiddels de proporties aangenomen van de Grand Canyon. De vraag rijst of er sprake is van demofobie (angst voor de burger) of een bij voorbaat misplaatste arrogantie van een zelfverklaarde elite?

“Gezocht; gezond verstand!” verder lezen

[Longread] Gratis personeel Deel 10

Afgelopen week viel mijn oog weer eens op een ontwikkeling in de arbeidsmarkt die me deed besluiten wederom de pen ter hand te nemen. De aanleiding was het bedrijf Virol Recycling Groep die BBL plaatsen aanbiedt in samenwerking met de gemeente Oldambt. Niets mis mee zou je zeggen. De BBL is namelijk een geweldig instrument voor met name jongeren die nog niet beschikken over een startkwalificatie. Voldoe je op je zestiende nog niet aan de minimale opleidingseis val je onder de kwalificatieplicht. Met name voor jongeren die moeite hebben om de hele dag op school door te brengen is de Beroeps Begeleidende Leerweg (BBL) een uitstekende oplossing. In de praktijk ga je dan één dag in de week naar school en breng je het geleerde vier dagen per week in praktijk bij een erkend leerbedrijf. De interne leermeester van het erkend leerbedrijf verzorgt de begeleiding van de leerling met betrekking tot de praktijk en het ROC verzorgt het theoretische deel van de opleiding. De kunst is natuurlijk om praktijk en theorie op elkaar af te stemmen. Toezichthouder is het S-BB. Een belangrijke taak van het S-BB is het erkennen van leerbedrijven. Je kunt natuurlijk geen slagers opleiden in een bakkerij. Iedere opleiding heeft dan ook een eigen kwalificatiedossier met een specifiek nummer, het zogeheten Crebo-nummer. Bedrijven worden erkend op de dossiers waarvan zij het praktijkgedeelte kunnen bieden.

“[Longread] Gratis personeel Deel 10” verder lezen

Blauw; de kleur van de zekerheid

De bevolking in Nederland groeit nog steeds. De bevolkingsgroei is tegenwoordig echter meer een gevolg van migratie dan dat er sprake is van een geboorte-overschot (het verschil tussen sterfte en geboorte). Met name door de vergrijzing zal er de komende jaren een geboorte-tekort zijn. Al deze nieuwe Nederlanders hebben echter één ding gemeen. Het Nederlanderschap gaat namelijk gepaard met het ontvangen van een registratienummer, het Burger Service Nummer (BSN). Gefeliciteerd nieuwe Nederlanders, met dit nummer bent u onderdaan van één van de rijkste landen ter wereld met alle bijbehorende rechten en plichten. Overigens bent u wel meteen mede-eigenaar van onze staatsschuld, op dit moment betekent dat per persoon € 28.779,00. Uw rechten moet u zich overigens niet teveel van voorstellen, sinds het neoliberalisme aan de macht is, is geen enkel recht nog een zekerheid. Of, zoals mijn opa het altijd verwoordde, de enige zekerheden in het leven zijn 6 plankjes en een blauwe envelop. Uiteindelijk zal de blauwe envelop verdwijnen door verdergaande automatisering. Hoewel, juist door die automatisering kan de belastingdienst het innen van belastingen niet garanderen.

“Blauw; de kleur van de zekerheid” verder lezen

Belastingdienst, waar ging het mis? deel 1

Gisteren liepen we tegen een foutje van de belastingdienst aan waardoor 400 mensen mogelijk hun baan kwijtraken en de belastingbetalers financieel gedupeerd worden. Na plaatsing van het artikel kregen we al snel van allerlei kanten reacties waaruit blijkt dat er helaas meer mis is bij de belastingdienst.Waar gewerkt wordt mogen fouten gemaakt worden voor de goede orde, maar het is wel handig als men leert van gemaakte fouten. En dat lijkt bij de Belastingdienst niet het geval.

“Belastingdienst, waar ging het mis? deel 1” verder lezen

TKIHCSEG ONGESCHIKT

De laatste weken is het me opgevallen in de media dat de vraag naar gekwalificeerd en gemotiveerd personeel blijkbaar is toegenomen. Het vreemde is dat ik daarentegen amper vacatures ben tegengekomen die deze berichtgeving ondersteunen. Een vreemd verschijnsel dat nader onderzoek verdient. Immers, in onze aantrekkende economie zijn er genoeg Nederlanders die graag invulling willen geven aan deze banen. Nederlanders die nu vanaf de zijlijn toekijken, nadat ze hun zekerheid hebben verloren in de ‘afgelopen’ crisisjaren. Als ik de media mag geloven, gaat het ook om banen in sectoren waar deze mensen jaren goed in gefunctioneerd hebben. De sectoren die er uit springen waar mensen gezocht worden zijn de Zorg, de Bouw, techniekbreed, de Detailhandel en de Horeca.

“TKIHCSEG ONGESCHIKT” verder lezen

Flextensie; een nieuw hoofdstuk

Zoals de vaste lezers van dit blog weten besteden we regelmatig aandacht aan de misstanden op de arbeidsmarkt. Zo kwamen we als één van de eersten met een gedegen en onderbouwde kritiek op het bedrijf Flextensie. Kort samengevat is Flextensie een bedrijf dat in samenwerking met gemeenten bijstandsgerechtigden uitleent voor inmiddels € 12,40 per uur. De bijstandsgerechtigde ontvangt hiervan € 2,00 per uur als aanvulling op zijn/haar bijstandsuitkering. Het overige geld werd verdeeld tussen nobel bedrijf Flextensie, immers volgens eigen zeggen geen winstoogmerk, en de gemeente. Uiteraard roept dit vele vragen op waar John Kerstens, van die partij die zo goed de arbeidsmarkt heeft gesloopt, en Norbert Klein, van die partij die na de verkiezingen in de annalen der vergetelheid is beland, kamervragen over gesteld hebben. De beantwoording van deze vragen door het illustere duo Asscher/Kleinsma zou bij een normaal mens meer vragen oproepen. Niet bij onze politici echter, wat restte was een groot zwijgen. Ze werden met het spreekwoordelijke kluitje het riet ingestuurd.

“Flextensie; een nieuw hoofdstuk” verder lezen

[Longread] De Sociale Zekerheid onder de loep deel 4

In het vorige deel heb ik het toetsenbord al doorgeschoven naar Johan, onze specialist met de cijfertjes. In dit deel gaan we daarmee verder en zal Johan de effecten laten zien op het, lees uw, besteedbaar inkomen bij de verschillende modellen nieuwe Sociale zekerheid, in de volksmond basisinkomen.  “[Longread] De Sociale Zekerheid onder de loep deel 4” verder lezen

[Longread] De sociale zekerheid onder de loep deel 3

Na het fileren van de huidige Sociale Zekerheid en het vastleggen van een nieuwe Sociale Zekerheid wordt het langzamerhand tijd om te bewijzen dat een nieuw stelsel een haalbare kaart is. Het belangrijkste argument van de tegenstanders van verandering is standaard de onbetaalbaarheid. Een argument waarmee ze de belastingbetalende burger schrik aanjagen. Onze doelstelling is een open discussie op basis van feiten die voor iedereen te begrijpen zijn. En daar zit de crux waar veel voorstanders mee kampen. De afgelopen jaren is er enorm veel geschreven en gepubliceerd over het basisinkomen, een vorm van een nieuw stelsel Sociale Zekerheid. Wij constateren dat het de voorstanders tot op de dag van vandaag niet is gelukt om met name de berekeningen inzichtelijk te maken voor de gewone man. En dat willen wij doorbreken. Ik geef het toetsenbord nu dan ook door aan Johan, onze cijferfetisjist. Johan neemt u aan de hand mee en zal stapsgewijs toelichten hoe zijn berekening van het Onvoorwaardelijk BasisInkomen (OBI) tot stand is gekomen.

“[Longread] De sociale zekerheid onder de loep deel 3” verder lezen