Van reïntegratie naar employability

In aanloop naar de Tweede-Kamer-verkiezingen werden we overspoeld met juichverhalen over een aantrekkende economie en in het verlengde daarvan een aantrekkende arbeidsmarkt (hierover binnenkort meer). Een goede zaak uiteraard, zeker aangezien de meeste Nederlanders de gevolgen van de crisis nog dagelijks in hun portemonnee voelen. Het kabinet Rutte III sorteert inmiddels stevig voor op het herstel van uw koopkracht. Diverse maatregelen lijken er voor te zorgen dat uw toegenomen koopkracht de financiële huishouding van de Staat der Nederlanden en/of de Europese Unie op orde gaat brengen. Met name de energiebelasting, toename van de kosten van de zorg en de verhoging van de lage BTW merkt u direct in uw huishoudbudget. Na het zuur van Balkenende kregen we dus het bitterzuur van Rutte I en II. De marketingmachine Rutte III probeert u nu zoetzuur te verkopen met een pH-waarde 2. In de chemie staat deze pH-waarde ongeveer voor de zuurwaarde van uw maagzuur met het verschil dat Rennies deze keer geen remedie bieden. De komende jaren zullen oprispingen vanuit uw slokdarm regelmatig uw mondgevoel verstoren. En het smaakt niet naar zoetzuur.

Op het moment dat economisch herstel optreedt en de vraag naar gekwalificeerd personeel toeneemt, bloeit de creativiteit van de arbeidsbemiddelaars met in hun kielzog de reïntegratiecoaches weer op.  Een stevige lobby is inmiddels begonnen. De arbeidsbemiddelaars gaan drukke tijden tegemoet. De aanvragen voor nieuwe gekwalificeerde medewerkers stromen binnen. Het aantal openstaande vacatures neemt dagelijks toe. Arbeidsbemiddelaars zijn dan ook dagelijks op zoek naar gemotiveerde en gekwalificeerde mensen. Toch is er iets veranderd in de arbeidsmarkt en met name aan aanbodzijde. In de jaren 90 was er sprake van een daadwerkelijk tekort aan mensen en een overschot aan vacatures. Na 2000, de eerste crisis,  draaide de situatie zich om. Een groeiend aanbod van mensen en geen vacatures. En toen kregen we de grote crisis met dank aan de financiële sector, met name de banken. De gevolgen kennen we. Inmiddels komen we uit de crisis en hebben we te maken met een groot aanbod beschikbare mensen en een snel groeiend aantal vacatures. Een ideale situatie zo op het eerste oog.

Als we de media mogen geloven betreft het echter met name openstaande vacatures. Blijkbaar zijn er geen geschikte mensen meer te vinden, hoewel het aanbod hoger dan ooit is. Al die mensen die tijdens de crisisjaren hun werk hebben verloren voldoen ineens niet meer aan de kwalificaties die nu gesteld worden. Vreemd, aangezien de meeste vacatures normaal uitvoerend werk behelst in sectoren waar werkzoekenden van nu in het verleden actief waren, zie onderstaande tabellen (bron; UWV arbeidsmarktprognose 2016-2017).

En dat is waar de reïntegratiesector zichzelf een rol toedicht. De afgelopen periode heeft deze sector alle registers opengetrokken. Via diverse media worden de oplossingen aangedragen; motivatiecursussen (Pauw-rugby), import gekwalificeerd personeel (Randstad), omscholing (Wilthage), bijscholing en nascholing. Wat de sector echter niet vermeld is dat “resultaten uit het verleden, geen garantie voor de toekomst zijn”. En dat is logisch, immers de sector blonk in het verleden niet uit in resultaat. Algemeen mogen we ons afvragen of de resultaten wel opwogen tegen de kosten en of dit in de huidige veranderde arbeidsmarkt opnieuw moet leiden tot een miljardeninvestering in deze sector.

Om tot een nieuwe effectieve aanpak te komen dienen we eerst de veranderende arbeidsmarkt nader te bestuderen. Wat zijn de oorzaken van de mismatch waar we nu mee te maken hebben. Allereerst hebben we te maken met vergrijzing en ontgroening. Dit kan echter niet de hoofdreden zijn, immers we tellen nog steeds 1,6 miljoen werkzoekenden. Wel hebben we te maken met een kennisdrain, het huidige onderwijs is qua niveau niet meer te vergelijken met het onderwijs uit de vorige eeuw. Met name het praktijkonderwijs is hierbij een zorgenkindje. Mocht u twijfelen, bezoek dan eens een ROC bij u in de buurt en verbaas u met name over de retro inrichting van de praktijklokalen. Vervolgens hebben we te maken met een toenemende vraag naar hoger opgeleiden. Werkgevers dienen zich af te vragen of ze niet op zoek zijn naar het schaap met de vijf poten (overgekwalificeerd personeel), terwijl het vaak om eenvoudige banen gaat. Ook hebben we te maken met de gevolgen van de invoering van o.a. de WWZ. Werkgevers doen aan risico-analyses en damage-control en kiezen daardoor vaker voor een flexibele invulling van hun personeelsbestand. Met name de doorbetaling bij ziekte en alle aanverwante verplichtingen spelen hierin een belangrijke rol en staan in geen verhouding tot de rest van de wereld. De belangrijkste reden is echter The race tot the bottom. Arbeid is de grootste kostenpost voor een ondernemer. Goedkope arbeid leidt uiteraard tot een kostenbesparing en een versterking van de concurrentiepositie.

Met dit in het achterhoofd kunnen we langzamerhand gaan toewerken naar oplossingen. Oplossingen die tot doel hebben dat de gevolgen van het economische herstel niet alleen in de zakken van de grootgraaiende neoliberalen verdwijnt, maar ook daadwerkelijk zichtbaar wordt in uw portemonnee. En daarbij is de politiek het eerst aan zet. De kosten voor arbeid dienen te dalen, met andere woorden arbeid dient minder zwaar belast te worden. Dit is slechts te realiseren als we onder ogen durven te zien dat onze te dure en complexe Sociale Zekerheid aan een reset toe is. In de reeks Sociale Zekerheid onder de loep sorteren we hierop voor met de berekeningen van een nieuw stelsel. Onze conclusie is dat we toe moeten werken naar een systeem op basis van NIT (Negative Income Tax). In het verlengde daarvan moet de WWZ zo snel mogelijk teruggedraaid worden. De arbeidsmarkt is toe aan een simplificatie. Basisuitgangspunt moet zijn dat werken loont en terugvallen op een uitkering een vangnet der beschaving is. Alle vormen van gratis personeel dienen per direct te worden afgeschaft. Stop The race to the bottom.

De volgende stap is terug naar een stukje realisme. De arbeidsmarkt is namelijk een dynamisch geheel waar jaarlijks vele verschuivingen plaatsvinden en die nog steeds geen plaats biedt voor iedereen. Dit wil dus niet zeggen dat mensen niet participeren, ze zijn even in between jobs. Werkgevers klagen over te weinig gekwalificeerd personeel. Wel, het is tijd om de eisen bij te stellen en de gevolgen van ons onderwijs onder ogen te zien. Een maatschappij met een arbeidsmarkt met meer dan 40% hoger opgeleiden is een utopie tenzij we nog verder devalueren en afgestudeerden met een MBO 4 alsnog hoger opgeleid gaan noemen. Werkgevers dienen zich ook te realiseren dat pas afgestudeerden niet naadloos aansluiten bij hun behoefte. Het onderwijs kan de snelle veranderingen in het bedrijfsleven niet meer volgen. Het gaat hierbij overigens niet om de theoretische kennis, maar met name om de benodigde investeringen in up to date praktijklokalen. De enige oplossing is samenwerken. En samenwerken kan door een verdere invoering van het Gildesysteem, zeg maar de combinatie van leren en werken. Tijd dus om de oude samenwerkingsverbanden nieuw leven in te blazen. Een mooi voorbeeld hiervan zien we in Makkum, waar een groep samenwerkende bedrijven middenin de crisis een bedrijfsschool begon die inmiddels aan de volgende fase toe is.

Als we de arbeidsmarkt, met name de wetgeving, versimpeld hebben, zodat de doorstroom op gang komt en werkgevers bereid zijn om samen met het onderwijs de aansluiting op de arbeidsmarkt in te vullen komen we bij the missing link, de reïntegratiecoach. We hebben al gesteld dat mensen in between jobs zitten, aangezien er ten eerste niet genoeg werk is voor iedereen en ten tweede de huidige markt vraagt om voortdurende ontwikkeling vanwege de snelle veranderingen op de arbeidsmarkt. Als mensen zich ontwikkelen zullen ze automatisch stappen maken in hun carrière. Deskundigen hebben daar een mooi woord voor bedacht, namelijk employability oftewel loopbaanbegeleiding. Laten we de reïntegratiecoaches van weleer omscholen tot employabilitycoaches. Zij kunnen dan de verbindende schakel vormen tussen werkgever, werknemer, opleidingsfondsen en onderwijs. Het zou overigens wenselijk zijn als dit een wettelijke taak zou worden van de vakbonden, zij zijn immers onafhankelijk. Binnen de sector employabilty dient er ook aandacht te komen voor specialismen. Met name de doelgroepen 50+ en arbeidsgehandicapten vragen een eigen aanpak. De politiek dient overigens de nieuwe regeling waarbij loonkostensubsidie is omgezet naar loondispensatie met als gevolg werken onder het minimumloon zo snel mogelijk terug te draaien.

Is het een droom of zal Rutte III daadwerkelijk inspelen op een nieuwe ‘inclusieve’ economie met een dynamische ‘inclusieve’ arbeidsmarkt, bij voorkeur gebouwd op een stevig fundament Sociale Zekerheid conform NIT? En gaan werkgevers echt samenwerken met het onderwijs onder de bezielde leiding van de nieuwe sector employability? Laten we het hopen, want het huidige systeem werkt verlammend en is vastgelopen.

UWV in het pak genaaid

De pleuris is uitgebroken op de La Guardiaweg in Amsterdam bij het hoofdkantoor van het UWV. De plannen van Rutte3 voor de arbeidsmarkt zorgen voor de nodige onrust. Aanleiding is een interne memo waarin medewerkers wordt medegedeeld dat alle verloven tijdens de maanden juli en augustus worden ingetrokken. Het plannen van vakanties in die periode is ook niet meer mogelijk. Een medewerker die anoniem wenst te blijven is laaiend. “Terwijl de Kamerleden en het kabinet zelf twee maanden op reces gaan en half Nederland in de WW zit moeten wij doorwerken. Ik voorzie grote problemen met de werkdruk, hoe moeten wij gaan controleren of de mensen in de WW niet gewoon twee maanden op een camping staan?” Een leverancier van IT personeel die ook anoniem wenst te blijven wenst het UWV een fijne wedstrijd. “Wij hebben het UWV al medegedeeld dat de IT-ers die ze van ons inhuren in de maanden juli en augustus niet beschikbaar zijn. Hoe het UWV haar dienstverlening zonder externe inhuur vorm gaat geven in de maanden juli en augustus is nog een groot raadsel.

“UWV in het pak genaaid” verder lezen

Gezocht; gezond verstand!

Afgelopen week zijn we geconfronteerd met een onvervalst staaltje hypocrisie. In 2005 dienden Boris van der Ham (D’66) en Niesco Dubbelboer (PvdA) namens hun partijen een wetsvoorstel voor een bindend correctief referendum in. Destijds werd het bindend correctief referendum gezien als een ultieme vorm van democratie, waarbij de bevolking zich kon uitspreken over echt belangrijke thema’s. Maar de tijden zijn veranderd. Onze Haagse elite, zeg maar het Theater van de Lach dat ons land regeert, is tot de conclusie gekomen dat het volk niet de kennis bezit om mee te denken over complexe vraagstukken. Het is al erg genoeg dat er verkiezingen uitgeschreven dienen te worden. Verkiezingen waarmee wij, het domme klootjesvolk, onze ‘slimme’ bewindvoerders opnieuw mandateren om hun eigen belangen om te zetten in beleid. Het bindend correctief referendum werd dan ook verworpen en zal voorlopig niet meer op de agenda komen. De kloof tussen burger en politiek heeft inmiddels de proporties aangenomen van de Grand Canyon. De vraag rijst of er sprake is van demofobie (angst voor de burger) of een bij voorbaat misplaatste arrogantie van een zelfverklaarde elite?

“Gezocht; gezond verstand!” verder lezen

Blauw; de kleur van de zekerheid

De bevolking in Nederland groeit nog steeds. De bevolkingsgroei is tegenwoordig echter meer een gevolg van migratie dan dat er sprake is van een geboorte-overschot (het verschil tussen sterfte en geboorte). Met name door de vergrijzing zal er de komende jaren een geboorte-tekort zijn. Al deze nieuwe Nederlanders hebben echter één ding gemeen. Het Nederlanderschap gaat namelijk gepaard met het ontvangen van een registratienummer, het Burger Service Nummer (BSN). Gefeliciteerd nieuwe Nederlanders, met dit nummer bent u onderdaan van één van de rijkste landen ter wereld met alle bijbehorende rechten en plichten. Overigens bent u wel meteen mede-eigenaar van onze staatsschuld, op dit moment betekent dat per persoon € 28.779,00. Uw rechten moet u zich overigens niet teveel van voorstellen, sinds het neoliberalisme aan de macht is, is geen enkel recht nog een zekerheid. Of, zoals mijn opa het altijd verwoordde, de enige zekerheden in het leven zijn 6 plankjes en een blauwe envelop. Uiteindelijk zal de blauwe envelop verdwijnen door verdergaande automatisering. Hoewel, juist door die automatisering kan de belastingdienst het innen van belastingen niet garanderen.

“Blauw; de kleur van de zekerheid” verder lezen

Gemeenten luiden noodklok!

Zojuist viel mijn oog op een persbericht van de Vereniging Nederlandse Gemeenten. En ik moet u eerlijk zeggen dat ik best ben geschrokken van dit persbericht. Samengevat komt het erop neer dat onze lokale overheden hun dienstverlening niet meer kunnen garanderen. De gevolgen hiervan raken vrijwel iedere Nederlander.

“Gemeenten luiden noodklok!” verder lezen

Armoede bestaat niet in Nederland!

Bovenstaande titel is een uitspraak die we de afgelopen jaren regelmatig hebben mogen aanhoren van de leider van het beste kabinet ooit, u weet wel dat lachebekje die gisteravond als eerste man ooit niet werd gekust door Eva Jinek. En dat zegt veel, want ‘rammelende eierstokken’ Eva heeft toch een aardig trackrecord met namen als Bram Moszcovic en Freek Vonk. Mark Rutte weet nu in ieder geval dat hij geacht wordt geen bijdrage te leveren aan het voortbestaan van de mensheid. Mede daardoor moeten we wel vrezen voor de toekomst, het is immers nog steeds niet ondenkbaar dat er een Rutte III komt. En dat moeten we niet willen.

“Armoede bestaat niet in Nederland!” verder lezen

Beursgenoteerde mensenhandel in 2016

Met het vertrek van USG van de beurs werd het aanbod van handel in aandelen in warm vlees weer wat minder. We hebben nog een aantal partijen moderne slavenhandelaren over. Waaronder lobbyreus Randstad, die hun invloed ongetwijfeld zullen hebben aangewend bij de realisatie van de WWZ en de Wet DBA. We hebben Brunel, wat in de flank werd geraakt door lage olieprijzen in 2016, maar een eerlijke detacheerder lijkt te zijn die weinig voor het hekje hoeft te verschijnen. We hebben het overheid omkopende Ordina nog steeds aan de beurs, een nageboorte van de handel van Nina Brink en Willem Smit met Newtron. Het is overigens opvallend hoeveel mensen Ordina per 1 januari 2017 verlaten voor een nieuwe werkgever blijkens de meldingen op LinkedIn. Daar kunnen we negatieve ontwikkelingen verwachten of men slaagt erin nieuw talent aan te trekken. Dat blijkt echter niet even eenvoudig in de ICT sector. “Beursgenoteerde mensenhandel in 2016” verder lezen

Kabinet wijst anoniem solliciteren af

Vandaag viel mijn oog op het volgende bericht; Kabinet; niet anoniem solliciteren bij het rijk. Het eerste wat opviel in dit bericht is dat minister Stef Blok, u weet wel de sloper van de sociale huurmarkt, als woordvoerder optrad in plaats van minister Lodewijk Asscher van Sociale zaken en Werkgelegenheid. Vreemd aangezien Stef Blok nog nooit betrapt is op enige kennis en affiniteit met de arbeidsmarkt. Logisch vanuit de wetenschap dat Lodewijk Asscher al vier jaren lang alleen maar onzin verkondigt over de arbeidsmarkt. Het is alleen niet te hopen dat Stef Blok dit deed als blijk van voorsorteren op een nieuwe ministerspost in een volgend kabinet aangezien dat zou betekenen dat de VVD zichzelf weer in het zadel ziet zitten. Gelukkig komt er eerst nog een verkiezing waar we als kiezers kunnen laten zien dat we dit niet willen.

“Kabinet wijst anoniem solliciteren af” verder lezen

De re-humanisering van de arbeidsmarkt

De arbeidsmarkt, mijn vakgebied, is de basis van iedere economie. Een gezonde arbeidsmarkt, waar zeg maar de beroepsbevolking gemiddeld 28 uren per week tegen betaling participeert, zorgt voor een gezonde balans. Toch kenmerkt de geschiedenis zich door grote schommelingen in deze balans. Schommelingen die samenhangen met de vele economische crises. Perioden van grote werkloosheid worden afgewisseld met perioden van wanhoop bij bedrijven die naarstig op zoek zijn naar gemotiveerd en geschoold personeel. De oplossing wordt meestal gevonden in migratie en bedrijven lobbyen om massaal nieuw arbeidspotentieel binnen te halen. Een tweede oplossing is het verplaatsen van werkzaamheden naar oorden waar het arbeidspotentieel wel voor handen is. De maatschappelijke gevolgen van met name de perioden van grote werkloosheid kennen we. Sterker nog; we zitten er midden in. In deze column wil ik het niet met u hebben over de geschiedenis van de arbeidsmarkt, hoewel deze erg interessant is, maar over de toekomst. We staan namelijk voor grote veranderingen. 

“De re-humanisering van de arbeidsmarkt” verder lezen

De onderkant of kickstart van de arbeidsmarkt? [Payrolling]

Als we de FD-gazellen doornemen dan komen we opvallend veel Payrollbedrijven tegen. Een snel groeiende sector, maar niet zonder risico’s. Dankzij de Wet Werk en Zekerheid waarin is opgenomen dat een medewerker in hoger beroep kan gaan bij een ontslagzaak is het normale dienstverband definitief ten einde, overigens het tegendeel van de doelstelling van de WWZ. De invoering van de wet DBA zorgt voor het laatste zetje waardoor de Payrollsector tot wel 30% omzetgroei kent. Dit heeft geresulteerd tot 10% groei van het aantal uitzenduren. Wat weer te denken geeft, want dat impliceert krimp bij uitzenders. Dat op zijn beurt de toestand van onze economie recht doet. “De onderkant of kickstart van de arbeidsmarkt? [Payrolling]” verder lezen